Czym jest bieganie na przodostopiu?
Aby w pełni zrozumieć ten temat, trzeba zacząć od wyjaśnienia podstaw. Bieganie na przodostopiu to rodzaj biegania, w którym pierwszą częścią stopy, która ma kontakt z podłożem podczas biegu, jest jej przednia część. Innymi opcjami są lądowanie na pięcie i bieganie na śródstopiu.
Należy podkreślić, że to jedynie samo lądowanie określa, czy jest to bieganie na przodostopiu, śródstopiu czy pięcie. Innymi słowy, pięta może być w kontakcie z podłożem PO wylądowaniu na przodostopiu, a bieg taki ciągle można określić mianem biegu na przodostopiu.
Różnice, które będą omówione poniżej w artykule, będą jeszcze bardziej widoczne, jeśli biega się na przodostopiu w taki sposób, że pięta nigdy nie styka się z podłożem.
Bieganie na przodostopiu a urazy
Jednym z argumentów, które kilkakrotnie słyszałem, jest to, że bieganie na przodostopiu zmniejsza ryzyko kontuzji. Wiele razy słyszałem wyjaśnienie, że maksymalne obciążenie zmniejsza się podczas lądowania na przodostopiu, co jest samo w sobie stwierdzeniem prawdziwym. W momencie lądowania znacznie silniejszy wstrząs występuje podczas biegu na pięcie w porównaniu z biegiem na przodostopiu.
Należy jednak pamiętać, że wysokie maksymalne obciążenie niekoniecznie stanowi problem. W badaniu z 2021 r. przeanalizowano wiele przypadków i stwierdzono, że nie występuje ogólna korelacja między liczbą urazów a lądowaniem na pięcie lub na przodostopiu. W dalszej części wyjaśniono, że wiele z istniejących badań ma bardzo niską jakość (w sensie naukowym) i występuje w nich wiele ograniczeń, co powoduje pewną niepewność co do wniosków. Potrzeba zatem więcej badań, które m.in. obejmą większą liczbę obiektów testowych.
Czy mimo wszystko bieganie na przodostopiu do dobry wybór?
W innym badaniu z 2021 r. dokładniej przyjrzano się skutkom różnych rodzajów lądowań podczas biegu. Zbadano w nim, w jaki sposób obciążenie rozkłada się w różnych obszarach, gdy biega się na pięcie lub przodostopiu. Okazuje się, że obciążenie to nie jest takie samo!
Lądując na pięcie, szczególnie obciążane są kolana, podczas gdy bieganie na przodostopiu powoduje większe obciążenie kostek i ścięgien Achillesa. Jeśli bardzo wyraźne lądujesz na pięcie, powoduje to również dodatkowy wysiłek mięśni łydek.
Jeśli masz tendencję do przeciążania niektórych mięśni, dobrym pomysłem może być dostosowanie stylu biegania, aby przesunąć obciążenie. Nie można więc pozbyć się obciążenia, ale można je przemieścić, w zależności od tego, jak się poruszasz.
Przykładem może być sytuacja, w której masz problemy z przeciążeniem kolan i obecnie lądujesz na pięcie. W takim przypadku warto spróbować biegać na przodostopiu – może nie podczas wszystkich biegów, ale przynajmniej na niektórych z nich. Pamiętaj tylko, że, jak powiedziałem, obciążenie ciągle będzie obecne, jedynie w innym miejscu - więc biegnąc na przodostopiu, aby oszczędzić kolano, bardziej obciążasz ścięgna Achillesa i kostki. Ważne jest, aby ścięgna Achillesa i kostki mogły wytrzymać to obciążenie, w przeciwnym razie ryzykuje się kontuzję.
Źródła
- Burke A, Dillon S, O'Connor S, Whyte EF, Gore S, Moran KA., Risk Factors for Injuries in Runners: A Systematic Review of Foot Strike Technique and Its Classification at Impact, (2021)
- Xu Y, Yuan P, Wang R, Wang D, Liu J, Zhou H., Effects of Foot Strike Techniques on Running Biomechanics: A Systematic Review and Meta-analysis. Sports Health, (2021)